← Geri
Türkiye'de Sosyoloji Özeti15 slayt · 10 soru test
UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ · KONU ÖZETİ · 2026

Türkiye'de Sosyoloji

ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 10 soruluk test.

3ana başlık
10soruluk test
Sosyolog
MEMURODAK01 / 14

📌Türkiye'de Sosyoloji – önemli nokta 1

İlk kürsü 1914 Darülfünun, Ziya Gökalp (Durkheim ekolü);

  • hars (millî) - medeniyet (milletlerarası).
MEMURODAK02 / 14

🎯Prens Sabahattin

Le Play ekolü, cemaatçi-fertçi toplum, adem-i merkeziyet, teşebbüs-i şahsi.

MEMURODAK03 / 14

🧩Mübeccel Kıray

Ereğli araştırması, tampon mekanizmalar.

  • Şerif Mardin: merkez-çevre.
MEMURODAK04 / 14

💡Behice Boran

Behice Boran, Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde görev yaptığı dönemde Manisa köylerinde ampirik bir alan araştırması yapmış ve bunu "Toplumsal Yapı Araştırmaları: İki Köy Çeşidinin Mukayeseli Tetkiki" (1945) adıyla yayımlamıştır.

  • Bu çalışma Türkiye'de köy sosyolojisinin ve ampirik sosyolojinin öncü çalışmalarındandır.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK05 / 14

💡Şerif Mardin

Şerif Mardin'e göre Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan süreçte devlet seçkinlerinin oluşturduğu merkez ile taşra ve geleneksel kesimlerden oluşan çevre arasındaki kültürel ve siyasal gerilim, Türk siyasetinin temel ayrışma çizgisidir.

  • Bu yaklaşım Edward Shils'in merkez-çevre kavramından esinlenmiştir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK06 / 14

💡Fındıkoğlu

Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, İstanbul Üniversitesinde Le Play ekolünü sürdürmüş, sanayi sosyolojisi, iktisat sosyolojisi ve Türkiye'de sosyolojinin tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınmıştır.

Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK07 / 14

💡Mübeccel Kıray

Mübeccel Kıray, "Ereğli: Ağır Sanayiden Önce Bir Sahil Kasabası" çalışmasında hızlı toplumsal değişme sürecinde geleneksel ve modern unsurların bir arada bulunduğu, çözülmeyi yumuşatan tampon mekanizmalar kavramını geliştirmiştir.

  • Gecekondular, hemşehrilik ilişkileri ve küçük esnaflık bu tür tampon kurumlara örnektir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK08 / 14

💡Ülgener

Sabri F.

  • Ülgener, Weber'in zihniyet çözümlemesinden yararlanarak Osmanlı'da iktisadi çözülmenin ahlak ve zihniyet boyutunu incelemiştir.
  • Esnaf ahlakı, kanaatkârlık ve tasavvufi değerlerin iktisadi davranış üzerindeki etkilerini ele almıştır.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK09 / 14

💡Gökalp

Gökalp'e göre hars (kültür) millîdir ve korunmalıdır;

  • din toplumsal bütünleşmenin önemli bir unsurudur.
  • Medeniyet ise milletlerarasıdır;
  • Batı'nın bilim ve tekniği alınmalıdır.
  • "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" formülü bu üç öğenin uyumlu biçimde bir arada bulunmasını hedefler.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK10 / 14

💡Kurumsallaşma

Türkiye'de ilk sosyoloji kürsüsü 1914 yılında Darülfünun'da (bugünkü İstanbul Üniversitesi) kurulmuş, kürsüye Ziya Gökalp getirilmiştir.

  • Gökalp ve çevresi Durkheim ekolünü benimsemiştir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK11 / 14

💡Ziya Gökalp

Gökalp'e göre hars (kültür) bir milletin kendine özgü duygu ve değerler bütünüdür;

  • millîdir ve kendiliğinden oluşur.
  • Medeniyet ise milletler arası ortak olan, akıl ve yöntemle oluşturulan bilim, teknik gibi kavramlardan oluşur.
  • Gökalp "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" formülünü önermiştir.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK12 / 14

💡Le Play Ekolü

Le Play ekolü Türkiye'ye Prens Sabahattin ile girmiştir.

  • Prens Sabahattin, "Türkiye Nasıl Kurtarılabilir?" eserinde toplumları cemaatçi (tecemmüî) ve fertçi (infiradî) olarak sınıflandırmış, kurtuluşun bireysel girişim (teşebbüs-i şahsi) ve adem-i merkeziyetle mümkün olduğunu savunmuştur.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK13 / 14

💡Ülken

Hilmi Ziya Ülken, Türk düşünce tarihi ve sosyoloji alanındaki çalışmalarıyla tanınır.

  • "Türkiye'de Çağdaş Düşünce Tarihi" en bilinen eseridir.
  • Türkiye'de sosyolojinin kurumsallaşmasına önemli katkılar sağlamış, İstanbul ve Ankara'da sosyoloji öğretimi yapmıştır.
Bu bilgi sınavda vaka ya da öncüllü soru olarak sorulabilir.
MEMURODAK14 / 14

🎯Test: kendini dene (10 soru)

Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.

0 / 10 doğru

Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr