Sosyolojik Araştırma Yöntemleri
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 10 soruluk test.
📌Nitel
katılımcı gözlem (Whyte), derinlemesine görüşme, etnografi.
- Nicel: anket, deney, istatistik.
🎯Sosyolojik Araştırma Yöntemleri – önemli nokta 2
Geçerlik ve güvenirlik.
- Kartopu örnekleme ulaşılması güç gruplar içindir.
🧩Kesitsel - boylamsal (panel
aynı kişiler, trend: farklı örneklem).
- Weber: verstehen ve ideal tip.
💡İçerik Analizi
İçerik analizi, yazılı, görsel veya işitsel belgelerin (gazete, televizyon programı, sosyal medya) belirli kategorilere göre sistematik olarak kodlanması ve çözümlenmesidir.
- Nicel (sıklık) ya da nitel (çerçeve, anlam) olarak yapılabilir.
💡Araştırma Deseni
Panel çalışması, boylamsal araştırmanın bir türüdür;
- aynı örneklemden farklı zamanlarda veri toplanır, böylece bireysel düzeydeki değişimler izlenebilir.
- Denek kaybı (yıpranma) temel sorunudur.
- Trend çalışmalarında ise aynı evrenden her seferinde farklı örneklemler alınır.
💡Örnekleme
Kartopu (zincir) örneklemede ilk ulaşılan katılımcılar, araştırmacıyı aynı özelliklere sahip başka kişilere yönlendirir ve örneklem bir kartopu gibi büyür.
- Olasılığa dayanmayan bir yöntemdir;
- ulaşılması güç ve gizli gruplarda kullanılır.
💡Monografi
Monografi, tek bir birimin (köy, kasaba, kurum, aile) tüm boyutlarıyla ayrıntılı ve bütüncül olarak incelendiği araştırma yöntemidir.
- Le Play ekolüyle özdeşleşmiştir;
- Türkiye'de Kıray'ın Ereğli çalışması önemli bir örnektir.
💡Kapsam Geçerliği
Kapsam (içerik) geçerliği, ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı kavramın tüm boyutlarını yeterli ve dengeli biçimde temsil edip etmediğidir;
- genellikle uzman görüşüyle değerlendirilir.
- Yordama geçerliği ölçümün gelecekteki bir ölçütü ne ölçüde öngördüğüdür.
💡Durkheim
Durkheim'a göre toplumsal olgular bireylerin dışında ve onları zorlayıcı nitelikte olup "şey gibi" nesnel olarak incelenmelidir.
- "İntihar" (1897) eserinde intihar oranlarını bireysel nedenlerle değil, toplumsal bütünleşme ve düzenleme derecesiyle açıklamış ve bencil, özgeci, anomik ve kaderci intihar türlerini tanımlamıştır.
💡Katılımcı Gözlem
Katılımcı gözlemde araştırmacı, incelediği grubun gündelik yaşamına katılarak onların bakış açısını içeriden anlamaya çalışır.
- Etnografik ve nitel bir tekniktir.
- William F.
- Whyte'ın "Sokak Köşesi Toplumu" bunun klasik örneğidir.
💡Weber Metodolojisi
Weber'in anlayıcı sosyolojisinde verstehen, toplumsal eylemi aktörün ona yüklediği öznel anlamı kavrayarak açıklamaktır.
- İdeal tip ise gerçekliğin belirli özelliklerinin vurgulanarak oluşturulduğu, karşılaştırma aracı olarak kullanılan soyut bir modeldir (ör.
- bürokrasi ideal tipi).
💡Geçerlik-Güvenirlik
Geçerlik, ölçme aracının ölçmek istediği şeyi ölçmesidir.
- Güvenirlik, aynı koşullarda tekrarlanan ölçümlerde tutarlı sonuçlar vermesidir.
- Güvenilir bir ölçüm geçerli olmayabilir;
- ancak geçerli bir ölçüm için güvenirlik ön koşuldur.
💡Üçgenleme
Üçgenleme, bir olguyu farklı yöntemler, veri kaynakları, araştırmacılar veya kuramlar kullanarak incelemek ve bulguları karşılaştırmaktır.
- Yöntemlerin zayıflıklarını dengeleyerek araştırmanın geçerliğini ve inandırıcılığını artırır.
🎯Test: kendini dene (10 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr