Çocuk ve Drama
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 12 soruluk test.
📌Çocuk ve Drama – önemli nokta 1
Yaratıcı drama süreç odaklıdır;
- izleyici, metin, kostüm zorunlu değildir.
- Tiyatro ürün (gösteri) odaklıdır.
🎯Aşamalar
hazırlık/ısınma - canlandırma (rol oynama, doğaçlama) - değerlendirme/tartışma.
🧩Teknikler
sıcak sandalye (karakter sorgulanır), donuk imge, düşünce izleme (omza dokunma), duvardaki rol, öğretmenin role girmesi, pandomim.
📘Forum tiyatro
Augusto Boal (Ezilenlerin Tiyatrosu).
- Uzman örtüsü: Dorothy Heathcote.
- "Child Drama" (1954): Peter Slade;
- Brian Way.
🔎Türkiye
Çağdaş Drama Derneği 1990, Ankara, İnci San.
- Okul öncesinde kısa, oyun temelli, gönüllü katılım;
- yargılama yok.
💡Duvardaki Rol
Duvardaki rol tekniğinde bir karakterin dış hatları büyük bir kâğıda çizilir;
- şeklin içine karakterin iç dünyası (duygu, düşünce), dışına başkalarının onu nasıl gördüğü yazılır.
- Çalışma boyunca yeni bilgiler eklenerek karakter derinleştirilir.
💡Doğaçlama
Doğaçlama, önceden hazırlık ve metin olmadan verilen bir durum, nesne ya da sözcük üzerine o anda üreterek canlandırma yapmaktır.
- Rol oynama ise katılımcının belirli bir karakterin yerine geçerek onun duygu, düşünce ve davranışlarını canlandırmasıdır.
- Her ikisi de yaratıcı dramanın temel teknikleridir.
💡Teknikler
Düşünce izleme (thought tracking) tekniğinde donuk imge sırasında öğretmen bir karakterin omzuna dokunur ve karakterin o anki iç sesi, düşünce ve duyguları dile getirilir.
- Böylece karakterin dışa vurduğu davranışlar ile iç dünyası arasındaki farklar keşfedilir.
💡Teknikler
Sıcak sandalye tekniğinde rol içindeki bir katılımcı ortadaki sandalyeye oturur, diğer katılımcılar karakterin düşüncelerini, duygularını ve davranışlarının nedenlerini anlamaya yönelik sorular sorar.
- Karakteri çok boyutlu olarak anlamayı ve empati kurmayı sağlar.
💡Pandomim
Pandomim, sözcük kullanmadan yalnızca beden dili, jest ve mimiklerle bir durumu, duyguyu ya da karakteri canlandırmaktır.
- Beden farkındalığını, sözsüz iletişimi ve yaratıcılığı geliştirir.
💡Donuk İmge
Ardışık donuk imgeler, bir olayın başlangıç, gelişme ve sonuç anlarının hareketsiz tablolarla canlandırılmasıdır.
- Öğrenciler olayları sıralamayı, aralarındaki neden-sonuç ilişkisini kurmayı ve duyguları beden diliyle ifade etmeyi öğrenir.
💡Forum Tiyatro
Forum tiyatro, Augusto Boal'ın "Ezilenlerin Tiyatrosu" yaklaşımının temel tekniğidir.
- Bir sorun sahnelenir.
- İzleyiciler (seyirci-oyuncular) sahneyi durdurarak baskıya uğrayan karakterin yerine geçer ve alternatif çözümler dener.
- Amaç katılımcıları gerçek yaşamda değişim için etkin kılmaktır.
💡Tarihçe
Peter Slade, "Child Drama" (1954) eseriyle çocukların kendiliğinden oyununun bir sanat biçimi olduğunu savunmuş, kişisel ve yansıtmalı oyun ayrımını yapmıştır.
- Onu Brian Way ("Development Through Drama") ve Dorothy Heathcote ("uzman örtüsü", öğretmenin role girmesi) izlemiştir.
💡Heathcote
Uzman örtüsü yaklaşımında öğrenciler, bir sorunu çözmekle görevli uzmanlar (bilim insanı, arkeolog, mühendis vb.) rolünü üstlenir.
- Bu rol içinde araştırma yapar, karar alır ve ürün geliştirirler.
- Böylece öğrenme sorumluluğu öğrencilere geçer ve disiplinler arası öğrenme sağlanır.
💡Değerlendirme
Değerlendirme aşamasında katılımcılar "Ne hissettin?", "Karakterin yerinde olsan ne yapardın?", "Bu durum gerçek hayatta nerede karşımıza çıkar?" gibi açık uçlu sorularla yaşantılarını paylaşır.
- Böylece deneyim anlamlandırılır ve gerçek hayata aktarılır.
💡Okul Öncesi
Okul öncesi dönemde drama;
- oyun, hareket, taklit ve hayal gücüne dayanan, çocukların dikkat sürelerine uygun kısa etkinliklerle yürütülmelidir.
- Süreç ve katılım önemlidir, performans beklenmez.
- Katılım gönüllü olmalı, çekingen çocuklar zorlanmadan güven ortamında sürece katılmalıdır.
- Yaşa uygun biçimde değerlendirme ve paylaşım yapılmalıdır.
💡Türkiye'de Drama
Çağdaş Drama Derneği 1990 yılında Ankara'da kurulmuştur.
- Kurucu başkanı Prof.
- Dr.
- İnci San'dır.
- Dernek, düzenlediği uluslararası eğitimde drama seminerleri ve liderlik eğitimleriyle yaratıcı dramanın Türkiye'de tanınmasında ve yaygınlaşmasında öncü rol oynamıştır.
💡Aşamalar
Yaratıcı drama süreci genel olarak üç aşamada ele alınır.
- Hazırlık/ısınma aşamasında grup dinamiği ve güven oluşturulur, beden ve duyular hazırlanır.
- Canlandırma aşamasında rol oynama ve doğaçlama yapılır.
- Değerlendirme/tartışma aşamasında yaşantılar paylaşılır ve anlamlandırılır.
💡Drama-Tiyatro Farkı
Yaratıcı drama süreç odaklıdır;
- amaç katılımcıların yaşantı yoluyla öğrenmesidir.
- Hazır metin, ezber, kostüm, dekor ve izleyici zorunlu değildir;
- doğaçlama ve rol oynama esastır.
- Tiyatro ise izleyiciye sunulan bir ürün (gösteri) odaklıdır.
💡Drama Lideri
Yaratıcı dramada doğru ya da yanlış canlandırma yoktur;
- süreç ve yaşantı önemlidir.
- Drama lideri yargılayıcı olmamalı, her çocuğun özgün ifadesine değer vermeli ve karşılaştırmalı ödüllendirmeden kaçınmalıdır.
- Bu nedenle C yanlıştır.
💡Kukla
Kukla, çocukların kendilerini dolaylı ve güvenli bir şekilde ifade etmelerini sağlar;
- dil, yaratıcılık ve sosyal-duygusal gelişimi destekler.
- Çocukların kendi kuklalarını yapmaları ve oynatmaları el becerilerini ve yaratıcılıklarını geliştirir.
- Bu nedenle D yanlıştır.
🎯Test: kendini dene (12 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr