Çocuk ve Bilim
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 10 soruluk test.
📌Temel süreç becerileri
gözlem, sınıflama, ölçme, tahmin, iletişim, çıkarım.
- Üst düzey: değişken kontrolü, hipotez, deney, model.
🎯Çocuk ve Bilim – önemli nokta 2
Bağımsız değişken değiştirilen, bağımlı değişken ölçülen, kontrol değişkenleri sabit tutulandır.
🧩Çocuk ve Bilim – önemli nokta 3
Okul öncesinde animizm ve kavram yanılgıları dikkate alınır;
- buluş yoluyla öğrenme, açık uçlu sorular;
- doğru cevap baştan söylenmez.
💡Değişkenler
Bağımsız değişken araştırmacının değiştirdiği değişkendir;
- burada ışıktır (aydınlık ve karanlık).
- Bağımlı değişken bağımsız değişkene bağlı olarak değişen ve ölçülen değişkendir (bitkinin büyümesi veya boyu).
- Kontrol değişkenleri sonucu etkilememesi için sabit tutulan değişkenlerdir (toprak türü, su miktarı, tohum türü).
💡Kavram Yanılgısı
Kavram yanılgıları çocukların kendi deneyimleriyle oluşturduğu ve bilimsel olarak doğru olmayan açıklamalardır (ör.
- "Ağır cisimler her zaman batar").
- Kalıcı biçimde değiştirilmeleri için çocuğun düşüncesi ortaya çıkarılmalı, onu sınayabileceği deney veya gözlem fırsatı sunulmalı ve çocuğun çelişkiyi kendisinin fark etmesi sağlanmalıdır (bilişsel çatışma, kavramsal değişim).
💡Gözlem-Çıkarım
Gözlem, duyular aracılığıyla nesne ve olaylar hakkında bilgi toplamaktır ("Yerler ıslak").
- Çıkarım ise gözlemlere dayanarak bir açıklama veya yorum yapmaktır ("Gece yağmur yağmış").
- Çıkarım doğrudan gözlenemeyen bir olayı yorumlar;
- farklı açıklamalar da mümkün olabilir (ör.
- bahçe sulanmış).
💡Bilimsel Süreç Becerileri
Tahmin, önceki gözlem ve deneyimlere dayanarak bir olayın sonucunu önceden kestirmektir.
- Çocukların nesneleri suya atmadan önce yüzüp yüzmeyeceklerini söylemeleri tahmindir.
- Ardından yapılan uygulama gözlemdir.
- Nesnelerin "yüzenler" ve "batanlar" olarak gruplanması ise sınıflamadır.
💡Soru Sorma
Açık uçlu ve "Ne olurdu? Neden?" türündeki sorular çocukları tahmin etmeye, neden-sonuç ilişkisi kurmaya ve düşüncelerini gerekçelendirmeye yönlendirir;
- bu nedenle üst düzey düşünmeyi destekler.
💡Piaget
Animizm, işlem öncesi dönemdeki (2-7 yaş) çocuğun cansız varlıklara canlılık, duygu ve niyet atfetmesidir.
- Bu dönemin benmerkezci düşünce yapısıyla ilişkilidir.
- Fen etkinliklerinde çocukların bu tür kavram yanılgıları dikkate alınmalıdır.
💡Sayı-Uzay İlişkileri
Sayı ve uzay ilişkileri kurma;
- nesneleri sayma, karşılaştırma, sıralama, şekilleri tanıma ve konum kavramlarını (altında, üstünde, yanında, önünde) kullanmayı içerir.
- Çubukları uzunluklarına göre sıralamak ve konumları ifade etmek bu becerinin tipik örnekleridir.
💡5E Modeli
Yapılandırmacı yaklaşıma dayanan 5E modelinin aşamaları şunlardır: Girme (Engage – dikkat çekme, ön bilgileri ortaya çıkarma), Keşfetme (Explore – etkinliklerle keşif), Açıklama (Explain – kavramların açıklanması), Derinleştirme (Elaborate – yeni durumlara uygulama) ve Değerlendirme (Evaluate).
💡Süreç Becerileri
Temel bilimsel süreç becerileri gözlem, sınıflama, ölçme, tahmin, iletişim, sayı ve uzay ilişkileri kurma ve çıkarım yapmadır.
- Bütünleştirilmiş (üst düzey) beceriler ise değişkenleri belirleme ve kontrol etme, hipotez kurma, deney yapma, verileri yorumlama ve model oluşturmadır.
- Okul öncesinde ağırlıklı olarak temel beceriler kazandırılır.
💡İlkeler
Okul öncesi fen eğitiminde amaç ezber bilgi değil, sorgulama ve keşfetme becerilerinin geliştirilmesidir.
- Çocukların tahminleri yargılanmadan kabul edilmeli, gözlem ve deneyimle kendi sonuçlarına ulaşmaları desteklenmelidir.
- Doğru cevabın baştan söylenmesi buluş yoluyla öğrenmeyi engeller.
- Bu nedenle C yanlıştır.
🎯Test: kendini dene (10 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr