Gelişim İlkeleri ve Kuramları
ASHB unvan değişikliği sınavı için sınavda en çok sorulan bilgiler, kısa ve maddeli; sonunda 6 soruluk test.
📌Gelişim İlkeleri ve Kuramları – önemli nokta 1
Sefalokaudal (baştan ayağa), proksimodistal (merkezden uca), genelden özele, bireysel farklılık, kritik/duyarlı dönem (Lorenz).
🎯Erikson 3-6 yaş
girişimciliğe karşı suçluluk.
- Kohlberg: gelenek öncesi (ceza-itaat), geleneksel, gelenek sonrası.
🧩Gelişim İlkeleri ve Kuramları – önemli nokta 3
Gesell olgunlaşma;
- Vygotsky yakınsal gelişim alanı ve iskele;
- Piaget özümleme-uyma.
💡Kritik Dönem
Lorenz kaz yavrularında doğumdan sonraki kısa bir süre içinde ilk görülen hareketli nesneye bağlanma (iz bırakma, imprinting) olduğunu göstermiştir.
- Bu bulgu, bazı davranışların yalnızca belirli bir kritik dönemde kazanılabildiğini ortaya koyar.
- İnsan gelişiminde daha esnek "duyarlı dönem" kavramı kullanılır.
💡Kalıtım-Çevre
Çağdaş gelişim anlayışına göre kalıtım ve çevre birbirinden ayrılamaz biçimde etkileşir.
- Kalıtım bireyin gelişim potansiyelini ve sınırlarını belirler;
- beslenme, uyarıcı zenginliği, eğitim ve ilişkiler gibi çevresel etkenler bu potansiyelin ne ölçüde gerçekleşeceğini etkiler.
- Epigenetik çalışmalar çevrenin gen ifadesini de etkileyebildiğini göstermektedir.
💡Erikson
Erikson'a göre okul öncesi dönemin (yaklaşık 3-6 yaş) krizi girişimciliğe karşı suçluluktur.
- Çocuk plan yapma, yeni etkinlikler başlatma ve sorumluluk alma çabası içindedir.
- Girişimleri desteklenmezse ve sürekli eleştirilirse suçluluk duygusu gelişir.
💡Hazırbulunuşluk
Hazırbulunuşluk, bireyin belirli bir öğrenmeyi gerçekleştirebilmesi için gereken bedensel olgunluk, ön öğrenmeler ve duyuşsal özelliklere (ilgi, motivasyon) sahip olmasıdır.
- Olgunlaşma ile öğrenmenin etkileşimini yansıtır.
- Aynı yaştaki çocukların hazırbulunuşluk düzeyleri farklı olabilir.
💡Gelişim İlkeleri ve Kuramları – bilgi kartı
Sefalokaudal ilkeye göre gelişim baştan ayağa doğru ilerler: önce baş kontrolü, sonra oturma, en son yürüme.
- Proksimodistal ilkeye göre gelişim merkezden uçlara doğru ilerler: önce omuz ve kol, sonra el ve parmaklar.
💡Kohlberg
Kohlberg'e göre gelenek öncesi düzeyin ilk evresinde (ceza ve itaat yönelimi) davranışların doğruluğu cezadan kaçınmaya göre değerlendirilir.
- Çocuğun ifadesinde belirleyici olan cezalandırılma korkusudur.
🎯Test: kendini dene (6 soru)
Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Bu özet bilgilendirme amaçlıdır. memurodak.tr