Festinger ve Carlsmith'in deneyinde son derece sıkıcı bir görevi tamamlayan katılımcılardan, sıradaki kişiye görevin eğlenceli olduğunu söylemeleri istenmiş, bir gruba bunun için 1 dolar, diğerine 20 dolar ödenmiştir. Sonrasında 1 dolar alanlar görevi daha eğlenceli değerlendirmiştir.
Bu bulgu nasıl açıklanır?
- A) Pekiştireç büyüdükçe tutum değişimi artar.
- B) 1 dolar alanlar söyledikleri yalan için yeterli bir dış gerekçe bulamadıkları için bilişsel çelişkiyi tutumlarını değiştirerek azaltmıştır (yetersiz gerekçelendirme).
- C) 20 dolar alanlar görevi daha iyi anlamıştır.
- D) 1 dolar alanlar Hawthorne etkisi nedeniyle olumlu yanıt vermiştir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) 1 dolar alanlar söyledikleri yalan için yeterli bir dış gerekçe bulamadıkları için bilişsel çelişkiyi tutumlarını değiştirerek azaltmıştır (yetersiz gerekçelendirme).
Bilişsel çelişki kuramına göre 20 dolar alanlar yalanlarını parayla gerekçelendirebilmiştir. 1 dolar alanlar ise davranışları (görevi övmek) ile tutumları (görev sıkıcı) arasındaki çelişkiyi azaltmak için tutumlarını değiştirip görevi gerçekten daha eğlenceli bulmuştur. Bu duruma yetersiz gerekçelendirme denir.
Yanlış şıklar: Bulgu, ödül arttıkça tutum değişiminin artacağı yönündeki pekiştirme beklentisinin tersidir (A).
Yanlış şıklar: Bulgu, ödül arttıkça tutum değişiminin artacağı yönündeki pekiştirme beklentisinin tersidir (A).
Kaynak: Unvan Değişikliği (Sosyal Çalışmacı) – Sosyal Psikoloji (Bilişsel Çelişki)
Sosyal Psikoloji konusundan benzer sorular
- Darley ve Latané'nin deneyinde odaya duman girmeye başladığında, tek başına bulunan katılımcıların çoğu durumu hemen bildirirken, sakin davranan iki…
- Irving Janis'in "grup düşüncesi" (groupthink) kavramında tanımladığı belirtiler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- Milgram'ın otoriteye itaat deneylerinin varyasyonlarında aşağıdaki koşullardan hangisi, katılımcıların en yüksek şoka kadar itaat etme oranını belirg…
- Katılımcıların, grubun açıkça yanlış olan cevabına uyarak çizgi uzunluklarını yanlış değerlendirdiği deneyle incelenen kavram ve deneyi yapan araştır…
- Kişinin küçük bir isteği kabul ettikten sonra daha büyük bir isteği kabul etme olasılığının artması hangi ikna tekniğidir?
- Zimbardo'nun Stanford Hapishane Deneyi'nin temel bulgusu hangisidir?
- Bir grubun üyelerinin kendi gruplarını (iç grup) olumlu, diğer grupları (dış grup) ise olumsuz değerlendirme eğilimi ve Tajfel'in "minimal grup" dene…
- Herbert Kelman'ın sosyal etki türlerine göre, kişinin bir başkasına ya da gruba benzemek ve onunla olumlu bir ilişki sürdürmek istediği için onun gör…
- Muzafer Sherif'in otokinetik etki deneyiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İkna edici iletişimde, kaynağın konusunda uzman olmasına rağmen dinleyiciyi kandırmaya veya kendi çıkarı için yönlendirmeye çalıştığı düşünülürse etk…