Bir fabrikada aydınlatma düzeyi artırıldığında da azaltıldığında da işçilerin verimliliğinin artması, verimlilikteki değişimin işçilerin gözlendiklerini ve ilgi gördüklerini bilmelerinden kaynaklandığı şeklinde açıklanmıştır.
Bu olgu hangi kavramla ifade edilir?
- A) Plasebo etkisi
- B) Hawthorne etkisi
- C) Rosenthal (Pygmalion) etkisi
- D) Ortalamaya gerileme
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Hawthorne etkisi
Hawthorne etkisi, katılımcıların incelendiklerini bilmeleri nedeniyle davranışlarını değiştirmeleridir; adını Western Electric şirketinin Hawthorne fabrikasındaki çalışmalardan almıştır.
Yanlış şıklar: Plasebo etkisi etkisiz bir uygulamaya duyulan beklentiden kaynaklanan iyileşmedir (A). Rosenthal etkisi araştırmacının (öğretmenin) beklentisinin katılımcıyı etkilemesidir (C). Ortalamaya gerileme uç puanların ikinci ölçümde ortalamaya yaklaşmasıdır (D).
Yanlış şıklar: Plasebo etkisi etkisiz bir uygulamaya duyulan beklentiden kaynaklanan iyileşmedir (A). Rosenthal etkisi araştırmacının (öğretmenin) beklentisinin katılımcıyı etkilemesidir (C). Ortalamaya gerileme uç puanların ikinci ölçümde ortalamaya yaklaşmasıdır (D).
Kaynak: Unvan Değişikliği (Psikolog) – Deneysel Psikoloji (Hawthorne)
Deneysel Psikoloji konusundan benzer sorular
- Aynı katılımcıların tüm deney koşullarına girdiği (denekler içi) desenlerde, koşulların sunulma sırasının sonuçları etkilemesini önlemek için koşulla…
- Yeni bir tedavinin etkisini araştıran bir çalışmada ne katılımcılar ne de onları değerlendiren araştırmacılar, katılımcıların gerçek ilaç mı yoksa pl…
- Bir okuma programının etkisini araştıran bir çalışmada, ön testte çok düşük puan alan çocukların program uygulanmasa bile son testte daha yüksek puan…
- Bir araştırmacı yeni bir okuma yönteminin başarıyı artırıp artırmadığını incelemek için deney grubunu deneyimli öğretmenlerin, kontrol grubunu ise ye…
- Aynı katılımcıların tüm deney koşullarına katıldığı denekler içi (tekrarlı ölçümler) desenin, denekler arası desene göre temel avantajı ve dezavantaj…
- Araştırma etiğinde "aldatma" içeren bir deney yapıldıktan sonra katılımcılara araştırmanın gerçek amacının açıklanması ve olası olumsuz etkilerin gid…
- Bir araştırmada uyku süresi ile sınav başarısı arasında r = +0,45 düzeyinde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Bu bulguyla ilgili olarak aşağıdakile…
- Bir araştırmada araştırmacının değiştirerek etkisini incelediği değişkene ne ad verilir?
- Katılımcıların araştırmanın amacını tahmin edip buna göre davranmasıyla ortaya çıkan bozucu etkiye ne ad verilir?
- Bir ölçme aracının ölçmek istediği özelliği ne derece doğru ölçtüğünü gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?