← Geri
5395 Sayılı Kanun Özeti13 slayt · ~13 dk
GYS · KONU ÖZETİ · 2026 GÜNCEL

Çocuk Koruma
5395 Sayılı Kanun

Korunma ihtiyacı olan ve suça sürüklenen çocuklar için tedbirler, süreler ve mahkemeler; öğretmen anlatımıyla.

5395kanun no
5 günacil başvuru
12soruluk test
TanımlarİlkelerTedbirlerAcil korunmaTedbir kararıSoruşturmaMahkemelerDenetim
MEMURODAK01 / 12

👦5395 sayılı Kanun: Çocuk koruma

Bu kanun, korunmaya ihtiyacı olan çocuklar ile suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanacak tedbirleri, soruşturma ve yargılama usullerini ve çocuk mahkemelerini düzenler. Sınavda tanım, süreler ve mahkemenin yapısı sık sorulur.

📅 Kabul3/7/2005
📰 Resmî Gazete15/7/2005, sayı 25876
🧾 Kanun no5395
Ezber: “18 yaş çocuk, 5 gün başvuru, 30 gün acil koruma, 3 yıl erteleme, tek hâkim”.
MEMURODAK02 / 12

🧒Tanımlar: çocuk, korunma ihtiyacı, suça sürüklenen (3. madde)

Kanunda çocuk, daha erken yaşta ergin olsa bile on sekiz yaşını doldurmamış kişidir. Çocuklar iki gruba ayrılır.

Grup
Korunma ihtiyacı olan çocukBedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi veya kişisel güvenliği tehlikede olan; ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk
Suça sürüklenen çocukSuç işlediği iddiasıyla hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da güvenlik tedbirine karar verilen çocuk
MEMURODAK03 / 12

⚖️Temel ilkeler (4. madde)

Çocuğun yararı en önde tutulur. Özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirler ve hapis cezası en son çare olarak uygulanır.

Başlıca ilkeler

  • Çocuğun yararının ve esenliğinin gözetilmesi
  • Çocuk ve ailesinin ayrımcılığa tabi tutulmaması
  • Özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirlerin ve hapis cezasının en son çare olması
  • Çocukların kurumlarda yetişkinlerden ayrı tutulması
  • Zincir, kelepçe gibi araçların kural olarak kullanılamaması (18. madde)
MEMURODAK04 / 12

🏠Koruyucu ve destekleyici tedbirler (5. madde)

Tedbirler öncelikle çocuğun kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yöneliktir. Bunlar beş ana başlıkta toplanır.

Tedbir türleri
DanışmanlıkBakımdan sorumlu kişilere çocuk yetiştirme konusunda yol gösterme
EğitimEğitim kurumuna, meslek kursuna veya işyerine yerleştirme
BakımBakım yurdu veya koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırma
SağlıkTıbbi bakım, rehabilitasyon ve bağımlılık tedavisi
BarınmaBarınma yeri olmayan çocuklu kişilere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara yer sağlama
MEMURODAK05 / 12

🚨Kuruma başvuru ve acil korunma (6. ve 9. madde)

Korunma gerektiren bir çocuk varsa, bildirim yükümlülüğü herkese düşer. Acil durumda çocuk önce kuruma alınır, sonra hâkim karar verir.

📨 BildirimAdli ve idari merciler, kolluk, sağlık ve eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları çocuğu Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.
⏱️ Acil korunmaKurum çocuğu en geç beş gün içinde hâkime başvurur; hâkim üç gün içinde karar verir.
Acil korunma kararı en fazla otuz gün sürer; bu sürede sosyal inceleme yapılır.
MEMURODAK06 / 12

🧑‍⚖️Tedbir kararı: çocuk hâkimi ve duruşma (7., 8. ve 13. madde)

Tedbir kararını çocuk hâkimi verir. Korunma ihtiyacı olan çocuk ve suça sürüklenen, ceza sorumluluğu olmayan çocuklar hakkında kural olarak duruşma yapılmadan karar verilir.

Önemli kurallar

  • Karar, anne, baba, vasi, bakım sorumlusu, Kurum veya Cumhuriyet savcısının istemiyle ya da resen verilir
  • Tedbir, çocuğun on sekiz yaşını doldurmasıyla kendiliğinden sona erer; eğitim için hâkim belli süre uzatabilir
  • Hâkim zaruret görürse duruşma yapabilir ve çocuğun görüşünü alır
  • Tedbir kararlarına karşı en yakın çocuk mahkemesine itiraz edilebilir (14. madde)
MEMURODAK07 / 12

🔒Soruşturma, erteleme ve tutuklama yasağı (15., 19. ve 21. madde)

Suça sürüklenen çocuk hakkındaki soruşturmayı çocuk bürosundaki savcı bizzat yürütür. Küçük yaştaki çocuklar için tutuklama sınırlıdır.

Kurallar
SoruşturmaÇocuk bürosunda görevli Cumhuriyet savcısı bizzat yürütür
Kamu davasının ertelenmesiSüre, çocuk için üç yıl
Tutuklama yasağıOn beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezasını gerektiren fiiller için tutuklama kararı verilemez
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıDenetim süresi üç yıl
MEMURODAK08 / 12

🏛️Çocuk mahkemeleri (25. ve 26. madde)

Çocuk mahkemeleri, asliye ceza ve sulh ceza mahkemelerinin görev alanındaki suçlara bakar. Çocuk ağır ceza mahkemeleri daha ağır suçlara bakar.

Mahkeme
Çocuk mahkemesiTek hâkimden oluşur; her il merkezinde kurulur
Çocuk ağır ceza mahkemesiBir başkan ve iki üyeyle toplanır
Çocuk mahkemelerinde duruşmada Cumhuriyet savcısı bulunmaz; kararlara karşı savcılar kanun yoluna başvurabilir.
MEMURODAK09 / 12

📋Çocuk bürosu, kolluk ve sosyal çalışma görevlisi (29–34. madde)

Savcılıkta çocuk bürosu, kolluk güçlerinde çocuk birimi ve mahkemelerde sosyal çalışma görevlisi çocuklarla ilgilenir.

🏢 Çocuk bürosuSuça sürüklenen çocuklar hakkındaki soruşturmayı yürütür ve destek hizmetlerini sağlar
👮 Kolluğun çocuk birimiÇocuk ile ilgili kolluk görevini öncelikle yürütür; durumu veliye, baroya ve Kuruma bildirir
🧑‍🤝‍🧑 Sosyal çalışma görevlisiSosyal inceleme yapar, çocuğun ifadesi sırasında yanında bulunur
💶 Ödeme (33)Mahkemelere görevlendirilen sosyal çalışma görevlilerine aylıklarının brüt tutarının yüzde 50si ödenir
MEMURODAK10 / 12

👀Denetim (36. ve 38. madde)

Hâkim, bazı çocuklar hakkında denetim altına alınmasına karar verebilir. Denetim görevlisi çocuğun eğitim ve iş hayatını izler ve düzenli rapor verir.

Denetim

  • Koruyucu tedbir alınan, davası ertelenen ya da hükmün açıklanması geri bırakılan çocuk denetim altına alınabilir
  • Korunma ihtiyacı olan çocuklar veya suç tarihinde on iki yaşını bitirmemiş çocuklarda denetimi Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu yürütür
  • Denetim görevlisi çocuğun gelişimi hakkında üç aylık sürelerle Cumhuriyet savcısına veya mahkemeye rapor verir
MEMURODAK11 / 12

🧾Kopya kâğıdı: 5395 sayılı Kanun

Sınavdan önceki gece bu slayta bak:

18 yaşçocuk sınırı
5 günacil korunma başvurusu
3 günhâkimin karar süresi
30 günacil korunma üst süresi
Tek hâkimçocuk mahkemesi
3 yılerteleme ve denetim süresi
15 yaştutuklama yasağı sınırı
Üç aydenetim raporu aralığı
12 yaşKurumun denetim sınırı
Yüzde 50sosyal çalışma ödemesi
Duruşmasızkural olarak tedbir kararı
En son çarehapis ve kısıtlayıcı tedbir
MEMURODAK12 / 12

🎯Test: kendini dene (12 soru)

Şimdi bakalım ne kadar aklında kaldı. Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.

0 / 12 doğru

Kaynak: 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, mevzuat.gov.tr güncel metni (2024 değişiklikleri dahil). Bu özet bilgilendirme amaçlıdır.