Sosyal Hizmetler
2828 Sayılı Kanun
Kuruluşlar ve yaş grupları, korunma kararı, sosyal ve ekonomik destek, denetim ve istihdam hakkı; 2026 değişiklikleriyle, öğretmen anlatımıyla.
🤝2828 sayılı Kanun: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nin ana kanunu
Bu kanun, devletin “korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan” insanlara nasıl el uzattığını anlatır: çocuk, engelli, yaşlı, aile. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı personeli için en önemli kanunlardan biri; her yıl soru gelir.
Amaç (1. madde): Korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlerin esas ve usullerini düzenlemek.
👶Korunmaya ihtiyacı olan çocuk (3. madde/b)
Bedeni, ruhu, ahlakı ya da güvenliği tehlikede olan çocuk. Kanun dört durum sayıyor; bunları ezberle, sınavda “hangisi değildir” diye sorulur.
Korunmaya ihtiyacı olan çocuk
- Ana veya babasız, ana ve babasız
- Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan
- Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen
- Ana veya babası tarafından ihmal edilip fuhuş, dilencilik, alkol, uyuşturucu gibi sosyal tehlikelere karşı savunmasız bırakılan
🏠Sosyal hizmet kuruluşları (3. madde/f)
Hangi kuruluş hangi yaş grubuna, gündüzlü mü yatılı mı? Bu tablo sınavın favorisi.
🆕2026 değişiklikleri (7578 sayılı Kanun)
22/4/2026’da kanuna yeni tanımlar ve yeni kuruluş türleri eklendi. Güncel sorular buradan gelir.
⚖️Korunma kararı ve süresi (21. madde–24)
Çocuğu korunma altına almak için mahkeme kararı gerekir. Ama acil durumda mülki amir onayıyla hemen bakım altına alınabilir.
Bilmen gerekenler
- İhtiyacı olanları tespit etmek Bakanlığın görevidir; mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, kolluk ve zabıta bildirmekle yükümlüdür
- Korunma kararını 5395 sayılı Kanuna göre mahkeme verir; belgeleri Kurum hazırlar
- Acil hâllerde mahkeme kararına kadar mahallî mülki amirin onayı ile bakım altına alınır
- Korunma kararı kural olarak çocuk reşit olana kadar sürer
💰Sosyal ve ekonomik destek (25. madde/A)
Amaç, çocuğu yurda almadan ailesinin yanında tutmak. Aile maddi sıkıntıdaysa devlet destek öder. 2026’da bu sistem kanunda ayrıntılı düzenlendi.
🎓Evlenme yardımı, miras ve özel hükümler
Kanunda çocuklar ve kuruluşlarla ilgili bazı “özel” kurallar var. Rakamlara dikkat.
Eğitim (25. madde): Çocukların eğitimi Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda yapılır; okula devam edemeyenler ücret karşılığı çalıştırılarak meslek sahibi yapılır.
🔍Özel kuruluşlar, denetim ve cezalar (34. madde–35/C)
Özel huzurevi veya özel bakım merkezi açılabilir ama Bakanlığın izni ve denetimiyle.
Kurallar
- Özel sosyal hizmet kuruluşları kapasitelerinin yüzde üçünü Bakanlığın belirlediği kişilere ücretsiz ayırır (Darüşşafaka hariç)
- Sosyal hizmet kuruluşları yılda en az bir defa denetlenir
- Eksiklikte il müdürü, aylık net asgari ücretin 10 ila 50 katı idari para cezası verir; düzeltme için 30 günü geçmeyen süre tanınır
- Düzeltilmezse cezanın iki katı tekrar uygulanır; yine düzeltilmezse kuruluş kapatılır
- Bir yılda beş defa ceza alan kuruluş kapatılır; ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir
- Kapatılan yatılı kuruluşta işler valilikçe yürütülür; kişilere en fazla altı ay hizmet devam eder (35. madde/C, 2026)
💼Ek madde 1: Kamuda istihdam hakkı
Devlet korumasında büyüyen gençlere kamuda iş hakkı. 2026’da şartlar yeniden yazıldı.
Şartların tamamı gerekir
- Korunma kararı veya 5395’e göre bakım tedbiri kararı alınmış olmak
- Fasılalı olsa da en az beş yıl kuruluş bakımı veya koruyucu aileden yararlanmış ve reşit olduğunda yararlanmaya devam ediyor olmak
- Karar sona erdiğinde Türk vatandaşı olmak
- 14 yaşından sonra doksan günden fazla izinsiz ayrılmamış olmak
- En az ortaöğretim mezunu olmak
- Karar sona erdikten sonra beş yıl içinde başvurmak ve 30 yaşından gün almamış olmak
♿Evde bakım ve bakım ücreti (ek 7. madde)
Ağır engelli bir yakını olan ailelerin bildiği “evde bakım maaşı” buradan gelir.
🧾Kopya kâğıdı: 2828
Sınavdan önceki gece bu slayta bak:
🎯Test: kendini dene (12 soru)
Şimdi bakalım ne kadar aklında kaldı. Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Kaynak: 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu güncel metni (7578 sayılı Kanunla 22/4/2026 tarihinde yapılan değişiklikler dahil). Bu özet bilgilendirme amaçlıdır.