1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Teşkilatı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görevleri, hizmet birimleri ; öğretmen anlatımıyla, en sade haliyle.
🏛️1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve sınavdaki yeri
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanlığından bakanlıklara kadar devletin bütün teşkilatını anlatan dev bir metin (500’ü aşkın madde). Ama 2025 ASHB sınav ilanına göre senden yalnızca 6. Kısım (Bakanlıklar) 2. Bölüm: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı isteniyor. Biz de sadece ona odaklanıyoruz.
Bakanlığın adı zamanla değişti: Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile (2018) → Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler (2018) → Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2021, CK-73).
🎯Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görev ve yetkileri (65. madde)
Bakanlığın görevlerini bir “hedef kitle” listesi gibi düşün: aile, çocuk, kadın, engelli-yaşlı, şehit yakını-gazi ve yoksul. Her biri için politika belirler, hizmet sunar, koordine eder.
- Sosyal hizmet ve yardımlara ilişkin ulusal politika ve stratejileri geliştirmek, uygulamak, izlemek
- Aile yapısı ve değerlerini korumak, aile refahını artırmak
- Çocukları her türlü ihmal ve istismardan korumak
- Kadına karşı ayrımcılığı önlemek, kadının insan haklarını korumak
- Engelli ve yaşlıların toplumsal hayata katılımını sağlamak; engellilerin mesleki rehabilitasyonu
- Şehit yakınları ve gazileri mağduriyet ve mahrumiyetten korumak
- Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımları düzenli yürütmek
- Gündüzlü ve yatılı sosyal hizmet kuruluşları kurmak ve işletmek
- Sosyal hizmet ve yardımlarda ilke, usul ve standartları belirlemek ve denetlemek
- Faydalanıcı bilgilerini merkezî veri tabanında işlemek
- Taraf olunan uluslararası sözleşmelerin ulusal uygulamasını sağlamak
Hedef kitle: “Aile, Çocuk, Kadın, Engelli-Yaşlı, Şehit-Gazi, Yoksul”.
🗂️Teşkilat ve hizmet birimleri (66. madde–67)
Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur. Merkezdeki hizmet birimleri sınavın en çok sorduğu listedir.
| Birim türü | Birimler |
|---|---|
| Genel müdürlükler (9) | Aile ve Toplum Hizmetleri · Çocuk Hizmetleri · Kadının Statüsü · Engelli ve Yaşlı Hizmetleri · Şehit Yakınları ve Gaziler · Sosyal Yardımlar · Hukuk Hizmetleri · Personel · Bilgi Teknolojileri |
| Başkanlıklar (2) | Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı · Strateji Geliştirme Başkanlığı |
| Daire başkanlıkları (4) | Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler · Eğitim ve Yayın · Destek Hizmetleri · Acil Durumlar ve Savunma Planlaması 2025 |
| Diğer | Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği · Özel Kalem Müdürlüğü |
Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı 16/10/2025 tarihli düzenlemeyle (189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı) eklendi; eski listelerde yoktur.
👨👩👧Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlük (68. madde)
Bu genel müdürlüğün işi “aileyi” korumak ve güçlendirmek. Aile içi şiddetten bağımlılığa, yurt dışındaki Türk ailelerine kadar.
- Aile ve topluma yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmetleri yürütmek
- Aile yapısının korunması ve güçlendirilmesi için ulusal politika çalışmalarını koordine etmek
- Aile içi şiddet, töre cinayetleri, intihar gibi sorunları araştırmak, eğitici programlar hazırlamak
- Kötü alışkanlık ve bağımlılık sorunlarına yönelik programlar
- Ailelerin maddî refahını geliştirmeye yönelik çalışmalar
- Nüfus yapısındaki değişimlerin aileye etkisini izlemek
- Yurt dışında yaşayan Türk ailelerinin sorunlarını araştırmak
🧒Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlük (69. madde)
Korunmaya muhtaç çocukların genel müdürlüğü. Koruyucu aile, evlat edindirme ve 5395 sayılı Kanundaki tedbirler buradan yürür.
- Çocuklara yönelik koruyucu, önleyici, eğitici ve rehabilite edici sosyal hizmetler
- Çocukların ihmal ve istismardan korunması için önleyici ve telafi edici mekanizmalar
- Aile ortamından mahrum kalan çocuklara özel bakım ve koruma
- Özel surette korunması gereken çocuklara yönelik hizmetleri habersiz denetimler dahil yerinde denetlemek
- Bu çocukların ilgili mevzuata göre işe yerleştirilmesinde koordinasyon
- Evlat edindirme ve koruyucu aile hizmetlerini koordine etmek
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununda belirlenen tedbirleri yürütmek
- 2828 sayılı Kanunun ek 1. maddesi kapsamındakilerin istihdam işlemleri
Evlat edindirme ve koruyucu aile hizmetlerini koordine eden birim Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlük’dir, Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlük değil.
🧩Diğer genel müdürlükler
Kalan genel müdürlükleri isimlerinden tanırsın. Sınavda “şu görev hangi birimin?” diye sorulur; anahtar kelimeleri yakala.
| Genel müdürlük | Anahtar görev |
|---|---|
| Kadının Statüsü (70. madde) | Kadına karşı ayrımcılığın önlenmesi, kadının insan hakları ve toplumsal statüsü |
| Engelli ve Yaşlı Hizmetleri (71. madde) | Engelli ve yaşlılara yönelik sosyal hizmetler, bakım ve erişilebilirlik |
| Şehit Yakınları ve Gaziler (72. madde) | Şehit yakınları ve gazilere yönelik hizmet ve haklar |
| Sosyal Yardımlar (73. madde) | Yoksullukla mücadele; 3294 sayılı Kanun, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu, vakıfların denetimi |
| Hukuk Hizmetleri (74. madde) | Bakanlığın hukuk işleri ve davaları |
| Personel (75. madde) | Personel politikası, atama ve özlük işleri |
| Bilgi Teknolojileri (76. madde) | Bilişim altyapısı ve sistemleri |
3294 sayılı Kanunla kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarını denetleyen birim Sosyal Yardımlar Genel Müdürlük’dir.
🔍Başkanlıklar ve ortak hükümler
Teftiş, strateji ve genel müdürlüklerin ortak görevleri. Bir de bakanlıkta istihdam edilebilecek “uzman” kadrosu.
“Sosyal hizmet kuruluşlarının devri” (84. madde) ve “döner sermaye işletmesi” (85. madde) maddeleri Anayasa Mahkemesinin 14/3/2024 tarihli kararıyla iptal edilmiştir.
🧾Kopya kâğıdı: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı)
Sınavdan önceki gece bu slayta bak:
🎯Test: kendini dene (8 soru)
Şimdi bakalım ne kadar aklında kaldı. Şıkka dokun, hemen görürsün. Yanlış yaptığın sorunun açıklamasını mutlaka oku.
Kaynak: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi güncel metni (Resmî Gazete 10/7/2018-30474; CK-73 ve 16/10/2025 tarihli 189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı değişiklikleri, Anayasa Mahkemesi 14/3/2024 iptal kararı dahil). Bu özet bilgilendirme amaçlıdır.